Over het lezen van kranten en nieuwssites
donderdag 13 februari 2014 13:36

Wij lezen de krant

Het is nog geen acht uur als de buurvrouw al aanbelt. Of wij een krant gekregen hebben?

“Twee kranten,” zeg ik.

Ze kijkt mij verwonderd aan. “Ik heb twee abonnementen.”

“Onze krant zat niet in de bus. Wij lezen Gazet van Antwerpen,” zegt ze opgewonden.

“Misschien is er vandaag geen GvA”, zeg ik. “Al eens bij Gert gevraagd?” Dat is haar andere buur.

“Die heeft zijn krant. De Standaard.”

“Rosa heeft ook haar krant gekregen,” zeg ik. “Ik heb ze zien zitten. Ze steekt altijd de helft uit haar bus.” Rosa is vooraan in de tachtig en leest Het Nieuwsblad. “Het gebeurt hier ook regelmatig dat er een krant ontbreekt, gewoonlijk op zaterdag.  Je moet dan de uitgeverij verwittigen want bij de post kan je geen klacht indienen.”

Vier huizen op een rij en vijf kranten.

Zij lezen geen krant

Naar de dagelijkse quizzen kijken op televisie is een leerzame bezigheid. De treinreizigers die meedoen aan de quiz in ‘Iedereen beroemd’ zijn vaak studenten. Krijgen ze een vraag over de actualiteit dan moeten ze doorgaans een beroep doen op de andere treinreizigers. Als ze geluk hebben, zit er iemand in de wagon die wel een krant leest. Bij ‘Blokken’ kan je hetzelfde vaststellen: hoe jonger de deelnemers, hoe minder ze weten.

Is de toekomst digitaal?

Uit de recente CIM-cijfers blijkt dat de krantenverkoop in Vlaanderen in 2013 licht gedaald is, met 0,45 %. Het verlies bleef beperkt dankzij de digitale kranten want het aantal gedrukte exemplaren daalde met 1,4% tot 889.637 stuks. “Het digitale lezen zit duidelijk in de lift,” schrijft De Morgen als commentaar bij die cijfers.

Apache.be is een nieuwssite die in 2009 opgezet werd en diepgaande journalistieke bijdragen aflevert. In 2013 had Apache.be 700 abonnees.

Newsmonkey, volgens hun website een rebelse, onafhankelijke actuasite voor de jonge Change Generation,  ging in januari online en haalt na een maand ongeveer 12.000 unieke bezoekers per dag. Newsmonkey is gratis en op Apache.be zijn veel bijdragen enkel toegankelijk voor abonnees.

De Tijd heeft het grootste aantal betalende abonnees: 11.143. De Tijd wordt gelezen door mensen die willen weten of ze hun geld goed belegd hebben en die hebben er geen probleem mee om daarvoor te betalen. In 2013 verkocht De Morgen 2.695 digitale abonnementen en De Standaard 7.121.

Die lift blijkt al bij al maar een beperkte capaciteit te hebben.

Het is natuurlijk appels met citroenen vergelijken. Het zijn websites waar artikels op gepubliceerd worden, geschreven door journalisten, maar ze hebben elk een andere doelgroep. “We mikken op 11.000 abonnees,” zegt de nieuwe hoofdredacteur van Apache.be, Karl Van den Broeck, in Knack. Elf duizend? Veel is dat niet om een nieuwssite in leven te houden.

De titels en niks meer

Aan collega’s, kennissen, vrienden en studenten vraag ik regelmatig of ze een krant kopen en in veel gevallen krijg ik als antwoord dat ze die op hun smartphone of hun tablet wel lezen. Ik vermoed dat ze dat alleen zeggen om niet te moeten toegeven dat ze het nieuws helemaal niet volgen. Een collega beweert dat hij elke dag Le Monde leest op zijn smartphone en ik zie hem wel eens bezig tijdens de middaglunch. Verder dan de titels komt hij nooit en ik vermoed dat de smartphone- en tablet-lezers zich daar ook toe beperken want in conversaties blijven ze ook doorgaans in algemeenheden en slagzinnen steken. Ze spreken in titels.

Of de kranten er zullen in slagen een jong publiek te doen betalen voor hun digitale publicaties is zeer twijfelachtig en dat heeft niets met het medium of met de drager te maken maar met de mentaliteit van jongeren die opgroeien in een entertainment maatschappij waar intussen ook hun ouders en hun leerkrachten de intellectuele inspanning van het kritisch denken en nadenken als vermoeiend ervaren.